Sevgili Peygamberimiz süt çocuğu olarak ölen oğlu İbrâhim hakkında şöyle buyurmuştur:
“O, süt emme süresini Cennet’te tamamlayacaktır.” (İbn Mâce, Cenâiz 27)
-En Doğrusunu Allah bilir- kaydını koyarak ifade edelim: Kur’ân-i Kerîm’de Cennet’e gireceklerin çocuklarıyla ilgili olarak kullanılan tek kavram Ğulâm’ın çoğulu olan Ğilman’dır.
Ğilman, Cennetliklerin ergenliğe ermeden önce ölen ve kendileriyle beraber Cennet’e girecek olan çocuklarıdır.374
Ğilman kelimesi Kur’ân’da yalnızca bir yerde geçmektedir. Ğilman’ın geçtiği Tûr sûresinin 24. âyetinde şöyle buyrulmaktadır:
“Cennetliklerin Ğilmân’ı, onların çevresinde dolanırlar. Onlar sanki sedeflerindeki saklı inciler gibidirler.”
Ğılmân, Ğulâm kelimesinin çoğuludur.375 Ğulâm’ın müennesi / dişili olmadığı için erkek gibi kız çocuklara da şamildir.
Doğumdan ergenliğe kadar çocuk anlamına gelen Ğulâm, Kur’ân’da Hz. İbrâhim’e, Zekeriya ve Meryem’e doğacağı müjdelenen erkek çocuk, kardeşleri tarafından atıldığı kuyuda bulunan Hz. Yusuf için de ergenlik öncesi çocuk mânasına kullanılmaktadır. Kehf sûresinde ise, ikilisi olan Ğulâmeyni ile birlikte çocuk mânasına zikredilmektedir.376
Yapılan açıklamalar ışığında vurgulanması gereken husus, Ğulâm’ın erkek veya kız, çocuk anlamına geldiği gerçeğidir…
Yukarıda anlamını sunduğumuz Tûr sûresinin 24.âyetinde Ğilmân’ın Vildân ve Hûriler gibi sedeflerinde saklı olan inciler benzeri varlıklar olarak nitelenmesi, onların da Cennet için yaratılmış olabileceklerini çağrıştırmaktadır. Ancak âyette yer alan apaçık bir delil ve işaretler, Ğilmân’ın Cennet’liklerin erkek veya kız çocukları olduklarını doğrulamaktadır.
a- Ğilman ile ilgili âyette, Vildân’la ve dolayısıyla Hûrilerle alakalı âyetlerden farklı olarak “Lehüm” kaydı bulunmaktadır.
“Onların” manasına gelen bu kayıt, Ğilmân’ ın Cennet’liklerin çocukları olduklarını kanıtlamaktadır.
Kur’ân’da, Hz. Zekeriya ve Meryem, -bizim nasıl çocuğumuz olabilir kidiyerek hayretlerini dile getirirken, aynen “Lehüm” de olduğu gibi mülkiyet / temellük lam’ını kullanarak “… Enna yekûnü Lî ğulamün…”derler.
Allah’ın onların dilinden aktardığı bu ortak kullanım da Ğulam’ı Cennet’liklerin kendi öz çocukları olarak kabul etmemizi gerektirmektedir.377
b-Âyette “Ğilmân’ları onların etrafında dolaşıp dururlar” ifadesi yer almakla birlikte, Ğilman’ın Vildân ve Hûriler gibi hizmet üreteceklerine ilişkin hiçbir işaret Bir diğer anlatımla hizmet konusu önceki âyetlerde işlenmektedir. Bu durum da onların yalnızca ana babalarına mutluluk vermek için dolaşıp oynaşan çocuklar olacaklarını göstermektedir.
c-Ğilmân ile ilgili âyetin öncesi ve sonrası da, yapılan açıklamaları pekiştirmektedir.
Önceki âyetlerde, kendilerini îmanla izleyen yetişkin zürriyetlerinin Cennet’liklere ilhak edileceği bildirilmekte, onlara mükâfatlarının verileceği ve böylece beraberce nimetlendirilecekleri açıklanmaktadır.378
“Bülûğa / ergenliğe ermeden ölen çocukları ne olacaktır?” şeklinde sorulabilecek soruya da Ğilmân ile cevap verilmektedir.
Sonraki âyetlerde ise, özellikle Cennetliklerin daha dünyada iken, küçük çocukları dahil bütün aile fertleri hakkında gelecek korkusu taşıdıkları için dua ettiklerinin açıklanması da, bağlamın Cennet’liklerin çocukları olduğunu teyit etmektedir.379
Sevgili Peygamberimizin, sunacağımız konumuza ilişkin açıklamaları da bu doğrultudadır:
“Çocuklar da Cennet’e girecektir.”}380
Peygamberimizin bütün açıklamalarının Kur’ân merkezli ve onu açıklayıcı nitelikte olduğu gerçeğinden hareketle, onun “Cennet’liklerin çocuklarının hatta kâfirlerin çocuklarının da Cennet’e gireceklerini” açıklamasının Ğilmân’a ilişkin beyan olduğunda şüphe yoktur.381 Yoktur, çünkü konu, Kur’ân’da Ğilman sözcüğü çevresinde yalnızca bu âyette geçmektedir.382
İncelememizi, Peygamberimizin çocukların da Cennet’e gireceklerini açıklayan hadîslerinden biriyle bitiriyoruz.
-Salât ve Selâm üzerine olsun- Allah’ın Resûlü, çok mu çok sevdiğine şahit olduğu çocuğunun ölümüyle sarsılan sahâbiye şöyle buyurur:
Allah’ın Resûlü’nün verdiği bu müjdeye tanık olan bir sahâbî de soru verdi:
-Ya Resûlellah! Müjdeniz yalnızca bu kardeşimize mi?
(Devam Edecek)
ALİ RIZA DEMİRCAN
MİRATHABER.COM
DİP NOTLAR
374-Peygamberimizin açıklamasına göre, dünya hayatlarında çocukları olmayıp da Cennete girecek eşlere ve orada eşleştirilecek olan Cennetliklere istedikleri zaman çocuk verilecektir. Çocuğa ilişkin ilişki, hamilelik, doğum ve yaş düzeyi bir anda gerçekleştirilecektir. (Darimi Rikak 110) Yapılacak açıklamalar ışığında anlaşılacağı üzere bebeklerin toprak olup yeniden yaratılmayacaklarına ilişkin görüş, Kur’ân’a aykırıdır.
375-Heyet Mücem-u Elfazil-Kur’ânil-Kerîm Ğulâm maddesi, Mecmeul-Lüğatil-Arabiyye Mısır. Ergenlik öncesi çocuklar anlamına Ğilman, sunacağımız örnekte görüleceği üzere hadîslerde de kullanılmaktadır:
“Peygamberimiz, oynamakta olan Ğilmân’ın / çocukların yanından geçerken onlara selâm verirdi.” (Bak. Nesaî Amelül-Yevmi, Hn. 331)
376-“Ğulam” kelimesi, ikilisi “Ğulameyn” ve çoğulu “Ğilman” ile birlikte Kur’ân’da 10 yerde kullanılmaktadır. Bak. Zariyat 28, Â. İmran 40, Meryem, 7-8, 19-20, Yusuf 19, Kehf, 74, 80, 82
377-“Lî ğulâmün” da lam’ın meksur oluşu mütekellim “ya”sına izafeti sebebiyledir. A. İmran, 40; Meryem 20
Burada “Ğilmânün Lehüm” değil de “Ğilmânühüm” şeklinde gelseydi maksat hasıl olmazdı. Çünkü izafetin “Min” veya “Fi” manasına geldiği bir diğer anlatımla, onların cinsinden olan veya onların arasında bulunan çocuklar manası çağrıştırılabilirdi. İzafetin “Lam” manasında yani onların öz çocukları anlamına geldiğini ifade sadedinde “Lehüm” gelmiştir. Değinildiği üzere, öz çocuk anlamına Hz. Zekeriya ve Meryem’in dilinden bu kalıp kullanılmıştır. Bu kalıp için ayrıca bak. En’am 101.
378 Tûr, 21-23.
379-Tûr, 26-28.
380 Buhârî, Cenaiz 91, F. Barî / 290, Ahkâm-ü Ehliz-Zimmeti 2 / 617
381-Buhari, Cenaiz 92-93, Tabir, 48
Müslüman ana-babaları doğrudan Cennet’e giremeyecek çocuklarla Müşrik-Kâfir’lerin çocukları Cennet’e Hz. İbrahim’in çocukları olarak girecekler.
Kendisine isnad edilen bir hadîste Peygamberimiz şöyle buyurur:
“Ergenliğe ermeden ölen Müşrik / Kâfir çocukları, Cennet’te Cennet’liklerin hizmetçileri olacaklardır. ”
Bu hadîs sahih ise onları, Cennet’te çocuksuz Cennet’liklere neşe saçacak çocuklar olarak algılayabiliriz. Bak. Kurtubi Rûm 30, 14 / 30
Anadolumuzun hemen hemen her yerinde pek küçük yaşta ölen çocuklar için Cennet Kuşu deyiminin kullanılması, insan fıtratının yaptığı tespit olarak bize anlamlı gelmektedir.
Müslüman ve Kâfir çocuklarına ilişkin değişik görüşler için bak. İbn-i Kayyım el-Cevziyye Ahkâm-u Ehliz-Zimmeti, 2 / 609-656
382-Parçacı yöntemle baktıkları için olacak Taberî gibi bazı büyük müfessirler Ğilmân konusunda sükût ederken, pek çoğu da yaptığımız şekilde müdellel açıklamalar yap(a)mamışlardır. Bazı müfessirlerimiz ise Ğilmân’ın, Cennet’liklerin kendilerinden önce ölen çocukları olduklarına ilişkin görüşlerini, kaynak vermeksizin ve deliller sunmaksızın “kîle” kaydını koyarak aktarmışlardır.
bak. İbn-i Abdis-Selam, Beyzavî, Ebus-Suud, Şevkânî ve Âlûsi Tefsirleri Tûr, 24.
383-Mişkâtül-Mesabih 1758, Müsned 5 / 35